De krankzinnige aap is De Nederlandse vertaling van The Crazy Ape, een scherp en geëngageerd essay van de Hongaars-Amerikaanse biochemicus en Nobelprijswinnaar Albert Szent-Györgyi. Vanuit zijn achtergrond als wetenschapper stelt hij de paradox centraal dat de mens door zijn intelligentie een buitengewoon hoog niveau van wetenschap en technologie heeft bereikt, maar tegelijkertijd middelen heeft ontwikkeld waarmee hij zichzelf en zijn beschaving kan vernietigen. Vooral de nucleaire wapenwedloop en de dreiging van een kernoorlog vormen aanleiding voor zijn bezorgdheid. Szent-Györgyi onderzoekt waarom rationeel denkende mensen en samenlevingen zich toch laten leiden door agressie, nationalisme, machtspolitiek en collectief gedrag dat hun eigen voortbestaan bedreigt. De mens verschijnt daarbij als de ‘krankzinnige aap’ uit de titel: een biologisch wezen met uitzonderlijke verstandelijke vermogens dat niet altijd de wijsheid bezit om die vermogens verantwoord te gebruiken. Het boek is zowel een kritiek op oorlog en militarisme als een oproep tot verantwoordelijkheid, internationale samenwerking en een andere toepassing van wetenschappelijke kennis. Szent-Györgyi verbindt biologische inzichten met ethische, politieke en maatschappelijke vragen en vraagt uiteindelijk hoe de menselijke soort haar eigen ontwikkeling kan beheersen voordat technologische macht tot zelfvernietiging leidt.