Herman Todts, geboren in 1921. Publiceerde studies over de collaboratie en repressie, de Waalse Beweging, het Belgisch politiek leven en vooral de recente geschiedenis van de Vlaamse Beweging na de Tweede Wereldoorlog. Onder de suggestieve titel 'Hoop en wanhoop der vlaamsgezinden' verschenen bij het Davidsfonds vier boekdelen. In samenwerking met W. Jonckheere kwam in 1978 onder de titel 'Leuven Vlaams' de volumineuze splitsingsgeschiedenis van de Katholieke Universiteit Leuven tot stand, eveneens een DF-uitgave. Het vijfde deel van Todts' kroniek van de Vlaamse Beweging behandelt de voorlopige gewestvorming, de lokettengeschiedenis te Schaarbeek, de kleine oorlogjes in Voeren en de strijd om een Vlaamse school te Komen. De perikelen rond het geruchtmakende Egmontpact en de inzet van de Vlaamse verenigingen worden uitvoerig doorgelicht. Het geheel wordt doorgetrokken tot augustus 1980, met veel aandacht voor het zgn. economisch federalisme. Dit vijfde deel kreeg als ondertitel 'Onomkeerbaar en voorlopig.' "Kan iemand die vertrouwd is met de politieke interacties geloven", zo schrijft de auteur, "dat het zgn. definitieve in de toekomst nu onomkeerbaar is geworden? Zo neen, dan is datgene wat medio 1980 uit de bus kwam andermaal voorlopig, al gaat het, vergeleken met de grondwetsherziening van 1970 en de toepassingswetten van 1971 en 1974, heel wat verder." Het uit elkaar groeien van de gemeenschappen is een feit. In zijn slotbeschouwingen laat de auteur duidelijk blijken dat hij niet langer gelooft in de overlevingskansen van België. INHOUD TEN GELEIDE 7 VOORWOORD 9 I. DE VOORLOPIGE GEWESTVORMING 11 Installatie van de Gewestraden, 14 — B.S.P.- en V.U.-fracties trekken zich terug, 16 — Installatie Brusselse Gewestraad, 18 — Vruchtbaar werk?, 20 — Ministeriële comités, 22 — Geldmiddelen en administratie, 25. II. HET PROBLEEM NOLS 28 De feiten, 29 — Vaste Taalcommissie, 32 — R. Nols recidiveert, 34 — W. Ganshof Van der Meersch, regeringscommissaris, 37 — De "raid", 41. III. VLAAMSE VERENIGINGEN STEEDS IN DE BRES 45 De Fondsen jubileren, 46 — Overlegcentrum, 50 — Kleine actiegroepen, 53 — Were Di en het V.M.O., 58. IV. RASSEMBLEMENT WALLON IN REGERING 61 Coup de théâtre, 63 — Twee congressen, 64 — Aankoop van de eeuw, 68 — Rassemblement explodeert, 74. V. DIALOOG: HET TOVERWOORD 81 Moeizame voorbereiding, 82 — Privé- en andere initiatieven, 86 — De communautaire voorstellen van de politieke partijen, 92 — Voorafgaandelijke concertaties, 96 — Resultaten, 99. VI. DE VOLKSUNIE ALS VOLWAARDIGE GESPREKSPARTNER ERKEND 103 Afgezwakte V.U.-oppositie, 104 — Schiltz voorzitter, 108 — Schiltz' neergang, 112 — Verkiezingen en ontslag, 116. VII. DE AMNESTIEGEDACHTE 119 V.U.-initiatieven, 120 — Wilde manifestaties, 124 — Pro's en contra's, 126. VIII. REGERING-TINDEMANS II IN DE BAN VAN HET GEMEENSCHAPSPACT 132 Het Egmontpact, 134 — Eerste reacties op het Egmontpact, 139 — Pro-Egmontpact, 142 — Egmontcomité, 148 — Verzet met succes bezegeld, 152 — Francofoon verzet tegen Egmontpact, 156 — Egmont in parlementaire commissie, 157 — Grondwet geen vodje papier, 164 — Wantrouwen neemt toe, 166 — Ontslag van de regering, 170 — Naar nieuwe verkiezingen, 172. IX. TWEE PROFIELEN 175 Ferdinand de Bondt, 175 — Lode Claes, 180. X. WALLONIE IN BEWEGING 186 Wallingantische verenigingen, 191 — Op zoek naar embleem en hoofdstad, 197 — François Perin, 201 — Natuurlijke rijkdommen, 207 — Problemen, 209 — Voeren, 213 — Schoolperikelen te Komen, 220. XI. WILFRIED MARTENS, EERSTE-MINISTER 228 De onmiddellijke fase, 228 — Overgangsfase, 231 — C.V.P.-congres, 233 — F.D.F. exit, 236 — Val van Martens II, 239. XII. ACHTERGRONDEN VAN OPEENVOLGENDE REGERINGSCRISISSEN 243 C.V.P.-voorzitter in onmin met zijn premier?, 244 — Uiteengroeien van de gemeenschappen, 252 — Economische crisis, 258 — Financiële verantwoordelijkheid, 262 — Economisch federalisme, 267 — Toenemend radicalisme, 272. XIII. MARTENS III OP ZIJN BEURT: POINT N'EST BESOIN... 276 Informatie-opdracht van W. Claes, 278 — Martens opnieuw formateur, 281 — Beperkte doch noodzakelijke grondwetsherziening, 287 — Ontwerp van bijzondere wet tot hervorming der instellingen, 295 — Ontwerp van gewone wet: financiële middelen van gemeenschap en gewest, 299. XIV. EVEN SAMENVATTEN 305 Foto's van de culturele bewustwording van de Vlaamse gemeenschap, 306 — Foto's van de economische bewustwording der gewesten, 309 — De staatshervorming van 1970, 313 — Voorlopige gewestvorming, 316 — Gemeenschapspact, 319 — Naar een definitieve staatshervorming, 322 — De aanhouder wint, 325 — Om te besluiten, 327. VOETNOTEN 329 BIBLIOGRAFIE 362 AFKORTINGEN 370 PERSONENREGISTER 372