Kunstschilder Modest Huys

Article number 10126068

Bij wijze van huldegroet aan een grote naamgenoot — Het is een genoegen te mogen vaststellen dat de schilderkunst uit de eerste decennia van onze eeuw opnieuw en volop in de belangstelling is. Mijn grote naamgenoot, de schilder Modest Huys - die ooit ruim sukses oogstte in Parijs, Edinburgh, Zürich en Venetië, in New York, Pittsburgh en Detroit-, heeft in de geschiedenis van de Vlaamse schilderkunst zijn eigen specifieke plaats als een van onze meest verdienstelijke impressionisten. Zoals al deze schilders was Modest Huys bezeten van het licht! Hij affirmeerde daarin een eigen, persoonlijk vertolkte visie, die wezenlijk verschilt van die van zijn voorganger en streekgenoot, Emiel Claus, voor wiens epigoon hij nog wel vaak ten onrechte gehouden wordt. Wél was hij, net zoals Claus die van Sint-Eloois-Vijve geboortig was, evenzeer een ,,kind van de Leie''. Het kon moeilijk anders dan dat zijn kunst uitgesproken land-, streek- en volksverbonden zou blijven. Uit het volk van deze streek gegroeid, heeft Modest Huys op zijn beurt in zijn werk deze streek en dit volk - zijn vlassers, boeren, bedevaarders en kermisgangers, zijn feesten en processies - vereeuwigd. Niet ten onrechte noemde men hem destijds de ,,Streuvels met het palet''. De natuur van het Leieland, met het water, de mist soms, maar vooral de zon, het licht, werden door Modest Huys vertolkt met het warme kleurengevoel van een authentiek schilderstemperament, met bovendien een gevoelige smaak en met zin voor (menselijke) maat, met een opvallend degelijke en trefzekere ambachtelijke vaardigheid. De Leie, die hij met voorliefde heeft geschilderd, toonde in haar eens bochtige (nu jammer genoeg onbarmhartig gekanaliseerde) loop tussen Kortrijk en Gent velerlei gezichten, met wisselende oevers en aangelanden. In de Westvlaamse vlasstreek, die Modest Huys nog gekend heeft, zag ze er anders uit dan in de idyllische dorpen tussen Bachte en Afsnee. Veel daarvan is voltooid verleden tijd, gelukkig voor een stukje toch vastgelegd in tal van schilderijen. Dat Leieland van Modest Huys, zoals hij het heeft geschilderd, had (en heeft nog) een specifiek uitzicht, een herkenbaar gelaat: dat van de Leie stroomopwaarts voorbij Deinze, waar zijn voorouders van vele generaties her altijd hadden gewoond en geleefd. Het dorp Machelen (sinds tien jaar nu al met Olsene en Zulte samengevoegd) was reeds in het midden der 17e eeuw - en vermoedelijk ook al vroeger - de stamzate van zijn familie; maar in 1729 kwam de overgrootvader van zijn grootvader, nl. Ludovicus Huys (in 1678 te Machelen geboren) zich na zijn tweede huwelijk te Olsene vestigen. Het is dan in datzelfde Leiedorpje Olsene dat anderhalve eeuw later de kunstschilder Modest Huys geboren werd, op de (oude) Kerkhoek, waar zijn vader herberg hield ,,In de dry klokken'', op een boogscheut van de Leie. Door een honderden jaren oude verbondenheid met het Leieland tot in de diepste vezels daarmee vergroeid, is Modest Huys aan dat land gehecht gebleven. De grootste helft van zijn leven heeft hij te Olsene zelf doorgebracht, en de overige jaren in de onmiddellijke omgeving: Sint-Eloois-Vijve, Waregem, Wakken en uiteindelijk Zulte, waar hij in het sindsdien gesloopte ,,Zonne-Huys'' gewoond heeft vanaf 1928 tot aan zijn vroege en plotse dood in 1932, amper zevenenvijftig jaar oud. — Dr. fil. Paul Huys, Drongen a.d. Leie