De uitverkorene is Thomas Manns literaire bewerking van de middeleeuwse Gregoriuslegende. Uit een verboden verhouding tussen een broer en een zus wordt Gregorius geboren. Zonder zijn ware afkomst te kennen groeit hij elders op en raakt hij later zelf verstrikt in dezelfde familiegeschiedenis. Wanneer de waarheid aan het licht komt, kiest hij voor een extreme vorm van boetedoening. Thomas Mann verwerkt thema's als verboden liefde, zonde, schuld, lotsbestemming, boete en verlossing tot een ironische en gelaagde roman over menselijke feilbaarheid en genade.