De Leeuw van Vlaanderen is een historische roman van Hendrik Conscience die zich afspeelt in de context van de Vlaamse strijd tegen de Franse overheersing in de middeleeuwen, met als belangrijkste historische verwijzing de gebeurtenissen rond de Slag der Gulden Sporen in 1302. Het verhaal volgt verschillende personages die betrokken zijn bij deze conflicten en benadrukt thema’s zoals moed, trouw, volksidentiteit en verzet tegen onderdrukking. De roman werd geschreven in de 19e eeuw, een periode waarin in België de Vlaamse taal- en cultuurbeweging opkwam, en past binnen die context door het gebruik van het Nederlands en het benadrukken van Vlaamse historische en culturele identiteit. Het werk heeft zo niet alleen een literair, maar ook een cultureel-nationaal karakter gekregen binnen de Vlaamse literatuurgeschiedenis.