In Het onvoltooide heden onderzoekt Alain Finkielkraut de culturele en intellectuele toestand van de moderne samenleving, waarbij hij reflecteert op de erfenis van de Verlichting, de rol van onderwijs, de invloed van massamedia en de spanningen tussen traditie en vooruitgang; hij analyseert hoe het hedendaagse denken wordt gekenmerkt door relativisme en geheugenverlies, en pleit voor een herwaardering van cultuur, geschiedenis en verantwoordelijkheid in een tijdperk dat voortdurend in verandering is en zichzelf als onaf beschouwt.