De Katharen: feit en fictie van John van Schaik biedt een kritische analyse van de middeleeuwse katharenbeweging in Zuid-Frankrijk en plaatst deze in haar historische en religieuze context, waarbij de auteur zorgvuldig onderscheid maakt tussen gedocumenteerde feiten en latere interpretaties of mythevorming; het boek bespreekt de oorsprong, leerstellingen en organisatie van de katharen, evenals de reactie van de rooms-katholieke kerk die culmineerde in de Albigenzische kruistocht en inquisitie, en onderzoekt daarnaast hoe moderne fascinaties en esoterische theorieën het beeld van de katharen hebben gekleurd, met als doel een evenwichtige en historisch verantwoorde reconstructie te bieden van deze vaak verkeerd begrepen beweging.