De kardinaal heeft verdriet is een verzameling toegankelijke, kritische en vaak ironische beschouwingen waarin Rik Torfs naar geloof, kerk en samenleving kijkt. Als hoogleraar kerkelijk recht kent Torfs de structuren, regels en gevoeligheden van de Rooms-Katholieke Kerk van binnenuit, maar hij benadert ze met de nodige afstand en relativering. Kerkelijke gezagsdragers, gelovigen en twijfelaars verschijnen niet als abstracte vertegenwoordigers van een instituut, maar als mensen met overtuigingen, verlangens, onzekerheden en tekortkomingen. Vanuit concrete situaties reflecteert Torfs over kerkelijk gezag, moraal, vrijheid, geweten, liefde en de veranderende positie van religie in een geseculariseerde samenleving. Zijn belangstelling gaat daarbij zowel uit naar de officiële regels en standpunten van de Kerk als naar de vaak veel ingewikkeldere werkelijkheid waarin mensen hun geloof proberen te beleven. Humor en ironie dienen niet alleen om kerkelijke eigenaardigheden te relativeren, maar ook om ernstiger vragen over macht, menselijke vrijheid en de toekomst van het christendom bespreekbaar te maken. De kardinaal heeft verdriet biedt zo een eigenzinnige blik op het katholicisme en op de spanningen tussen traditie en moderniteit, geloof en twijfel, regels en het concrete menselijke leven.