Bespreking in Streven door M. Jansen: In 1927 had Dr. Dambre, in het Prof. Dr. J. Vercouillie-album, een bijdrage geplaatst, welke ons nu afzonderlijk wordt aangeboden. 'Bijdragen tot verdieping en verheldering van Nederlandsche samenhoorigheid is nu allereerste volksplicht' (blz. 3): zonder aarzelen beamen we dezen aanvang van het Woord vooraf en dankbaar ontvangen we de brochure. De zestiende eeuw scheidde, bij ons, het Noorden van het Zuiden; altijd voort bestond nochtans, doorheen de zeventiende, achttiende en negentiende eeuwen, het cultureele gemeenschapsgevoel. Op grond van 'menigvuldige documenten' (blz. 9) neemt de auteur het waar: hij constateert 'het nationaal besef van eenheid der Nederlanden' (blz. 9); hij duidt aan hoe de geloofsbelijdenis, de katholieke vooral, een nooit verbroken band heeft gelegd (blz. 19); het internationale werk der drukkers volgt hij op den voet (blz. 25); hij vestigt onze aandacht op 'de veelvuldige bijeenkomsten der Rederijkers uit Noord en Zuid' (blz. 29), daarna op 'de spontane vriendschapsbetrekkingen van schrijvers en kunstenaars onderling' (blz. 33). Met 'een woord over wederzijdsche literaire invloeden' (blz. 40) en een hulde aan het steeds hoog gehouden literaire gemeenschapsgevoel (blz. 45), besluit Dr. Dambre zijn alleszins overtuigend betoog. Kome nu de tijd van 'het eindelijke algemeene ontwaken' (blz. 45)! Laten we de literatuur-opgave (blz. 46-48) niet onvermeld laten, en wenschen dat de 'latere studie', waarvan het Woord vooraf gewaagt, niet lang achterwege zou blijven.

O. Dambre

Nederlandsch cultureel gemeenschapsgevoel in eeuwen van politieke gemeenschapsondermijning inzonderheid van Zuidnederlandsch standpunt uit beschouwd