Wie in het dagelijks leven om zich heen kijkt, ziet overal voorbeelden van wat door de mens tot stand is gebracht. Onze hele stedelijke opbouw en vormgeving inclusief de aangelegde parken, tuinen en alles dat wij in dat verband natuur zouden willen noemen zijn een afspiegeling van ons menselijk denken. Maar ook dáár, waar de mens niet alom aanwezig is, buiten de steden en dorpen, is elk landschap – zeker in West Europa – in sterke mate beïnvloed of veranderd door mensenhanden. Juist in deze tijd, nu er steeds meer mensen op aarde komen, zijn wij bezig om op grote schaal het gehele natuurlijk milieu van de aarde te veranderen, waarbij haast geen gebied onaangetast blijft. Vanwege de bijna onbeperkte technische mogelijkheden van de mens en de grootschaligheid, waarmee veranderingen – aantastingen, zo u wilt – plaatsvinden, zou men bijna gaan denken dat het alleen de mens is, die de wereld aan zijn eigen behoeften aanpast. Dit boek maakt duidelijk, dat die opvatting onjuist is. Lang voordat onze voorouders de aarde begonnen te bewerken en dieren wisten te temmen, waren andere soorten dan de mens al bezig met het aanpassen van de omgeving aan hun behoeften. ‘Dieren als bouwmeesters’ toont hoofdstuk op hoofdstuk – en dat steeds bezien vanuit andere aspecten, maar logisch op elkaar volgend – welke vaardigheden en mogelijkheden dieren hebben ontwikkeld, en welke invloeden zij daarmee hebben op hun omgeving. Deze Nederlandse uitgave van het Wereld Natuur Fonds toont eens te meer de wonderbaarlijke verbanden in de natuur. Wie daarvan onder de indruk komt zal ongetwijfeld de noodzaak voor natuurbehoud onderschrijven.

Michael Allaby

Dieren als bouwmeesters. En andere verbluffende prestaties van dieren