De bende van Jan de Lichte. De zoon van Jan de Lichte

Article number 10125179

In het midden van de achttiende eeuw duiken de Vlaamse bokkenrijders op om gegroepeerd rond Jan de Lichte en vervolgens rond diens zoon een bloedig spoor door de Vlaamse historie te trekken. De weerklank van hun revolutie en rebellie was wel verspreid terug te vinden in documenten, pamfletten en satires, maar Louis Paul Boon heeft al dit materiaal voor het eerst in bezield verband bijeengebracht. Jan de Lichte was de onverschrokken zoon van een kroegbaas. Om deze historische figuur hangt een waas van legende en fantasie maar uit de wirwar van tegenstrijdige en legendarische gegevens en geruchten heeft Boon toch het portret geboetseerd van een nu nog intrigerende, op drift geraakte idealist. De schelm Jan de Lichte, die dieven, landlopers en bedelaars bij duizenden verenigt tot een geregeld leger, plundert kastelen en postkoetsen volgens plan en verdeelt een ruim deel van de buit onder de armen. Het leger en de politie krijgen pas gelegenheid de rebellie van Jan de Lichte te onderdrukken als een aantal van de bendeleden zich tegen Jans leiding gaat verzetten en op eigen houtje begint te opereren. Galg en rad rijzen dan uit gebeurtenissen vol verraad en knevelarij boven het land rond Aalst. De droom van Jan de Lichte gaat – voorlopig – onder in vuur en bloed op die ene dag dat er honderden tegelijk worden terechtgesteld. De zoon van Jan de Lichte begint met de veertienjarige Marieke, die na het krijgsgewoel in de sneeuw achterbleef met de zoon van Jan de Lichte. Pater Godamus doet vergeefs zijn best een dorp van verlichte filosofen te stichten. De bloedhonden van dwingelandij en uitzuigerij rusten echter nog lang niet en weer moeten geweld, aanslagen en overvallen, messesteken en sluipdolken de weg banen naar een betere wereld. Het loopt vooralsnog uit op een wredere. De zoon van Jan de Lichte besluit na alle ditmaal door hemzelf beschreven avonturen de dans van de galg te ontspringen. Hij concludeert dat toch nooit iets volmaakt kan genoemd worden, zelfs niet het volmaakte, en dat men in deze wereld zelf maar iets van deze wereld maken moet, zo goed en kwaad als dat mogelijk is.