Dezer dagen was ik getuige van een onderzoek, in een aantal bibliotheken naar de belangstelling voor de Vlaamse roman ingesteld. Het resultaat was ontgoochelend. Het wees erop, dat de Vlaamse roman aanzienlijk minder wordt uitgeleend dan de buitenlandse. Inmiddels bleek dat zulks niets met letterkundige, esthetische, noch ethische waarden te maken heeft, doch wel een gevolg is van het smalle belangstellingsgebied, waar onze schrijvers blijk van geven... Hieraan dacht ik onder het lezen van Steven Debroey's Wrakhout. Werd een dergelijk thema wel ooit in de Vlaamse letteren behandeld? Want in Wrakhout gaat het om een jonge nozem die, van moord in een bar van het Antwerpse stationskwartier beschuldigd, voor het Hof van Assisen verschijnt. Niet alleen wordt de voorgeschiedenis, doch ook het proces zélf zorgvuldig beschreven. En wat belangrijker is: ook de ogenschijnlijk voortreffelijke, doch in wezen vrij liefdeloze familiale omstandigheden, alsmede de context van onze ontwrichte samenleving, welke tot Jacki's op een figuur van de maatschappelijke zelfkant bedreven moord hebben geleid, worden met overtuigingskracht opgeroepen. Als ik verder aan de beschrijving van Jacki Grignon's verblijf in de gevangenis denk, aan het humaan-warme pleidooi van meester de Laerberghe, maar ook aan 'schrijvers beheerste, hoewel nooit de werkelijkheid vervalsende beschrijving van het door de sex bezeten nachtleven in de meer louche ontspanningsgelegenheden van een grote stad („de culturele centra van de geestelijk onvolgroeiden", hoorde ik een sociaalvoelend politie-ambtenaar ze noemen), zo lijkt het mij volkomen gepast Wrakhout als een documentaire roman te bestempelen. Ik weet, hoe doodgewoon men het in het buitenland vindt, dat een zo grote densiteit noodzakelijk is op het stuk van toestanden, gebeurtenissen, achtergronden en karakters, die met een veel meer dan louter esthetiserende aandacht onder de loupe worden genomen. Doch voor Vlaanderen lijkt het mij uitzonderlijk, eindelijk weer eens een roman te zien verschijnen die zich zonder complexen van een met gemeenplaatsen volgepropte doch niettemin vrij inhoudsloze, hetzij traditionele, hetzij avant-gardistische navolgerij verwijdert. Het vergt geen betoog, dat Steven Debroey's Wrakhout heel wat gegevens bevat en aan heel wat opvattingen uiting geeft, die de belangstelling zullen opwekken, én van de opvoeders, én van de geestelijke en sociale werkers én, — last but not least — ongetwijfeld ook van dié gerechtelijke instanties, die méér beogen, dan gewoon de onverschillige toepassers van de tarieven te zijn, welke men voor de misdaad heeft opgemaakt. Waarbij wij vooral niet mogen vergeten, dat Steven Debroey in de eerste plaats de lezer een dienst bewees, nl. door het schrijven van een goed gebouwde, bijzonder aangrijpende en onafgebroken boeiende roman! HUBERT LAMPO