De vernieuwde Cyfferinge van Willem Bartjens is een invloedrijk Nederlands rekenboek uit het begin van de zeventiende eeuw dat bedoeld was voor gebruik in scholen en in de handelspraktijk. Het werk legt op systematische wijze de grondregels van de rekenkunst uit, waaronder optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen, en behandelt daarnaast praktische toepassingen zoals breuken, de regel van drie, rente- en winstberekeningen, het omrekenen van munten, maten en gewichten en andere vraagstukken die in het dagelijks economische leven voorkwamen. De tekst is geschreven in het Nederlands in plaats van in het toen vaak gebruikte Latijn, waardoor het toegankelijk was voor leerlingen, ambachtslieden en kooplieden. Het boek past in de context van de bloeiende handelscultuur van de Nederlandse Republiek, waar praktische rekenvaardigheid essentieel was voor handel en administratie. Door zijn duidelijke voorbeelden en oefeningen werd het werk eeuwenlang herdrukt en gebruikt in het onderwijs, en de naam Bartjens werd zo bekend dat de uitdrukking “volgens Bartjens” ontstond als synoniem voor correct rekenen volgens de regels.

Willem Bartjens Jan van Dam

De vernieuwde Cyfferinge van Mr. Willem Bartjens